Ön bilgi; Aşağıdaki yazı, mimarlara hitap etmiyormuş gibi durabilir. Photoshop Magazin dergisi, Ağustos sayısı için yazılmış bir yazıdan bir bukledir...

Mimari planlar; tasarlanma amacı olarak 2 tipte düşünülebilir.

• Birinci tip; tasarımımızı hayata geçirecek inşaat ekibine uygulama detaylarını veren planlar
• İkincisi ise müşteriye, juriye veya (bir üniversite projesi ise) öğretim görevlisine sunduğumuz, fikir verme, ikna etme amaçlı planlar.

Resim 01

Birinci tip "ustaya yönelik" planlarda  görselleştirmelere (başka bir değişle Photoshop müdahalelerine) gerek yoktur. Hatta mümkün olduğunca gerekli bilgi verilip, tüm süslemelerden kaçınılır. Çalışmalar renkli değil, gri tonları da değil, sadece siyah baskıdır. (monochrome). Genellikle Autocad, Netcad, Archicad, Allplan gibi programlar kullanılarak yapılır. (Bkz. Resim 01)

İkinci tip çalışmalarsa bizim üzerinde konuşacağımız, plansal sunum görselleridir.  Bu tip çalışmalar bir çok farklı program ve stillde farklı metodlarla yapılabilir. Asıl amacı, karşımızdaki müşteri veya jüriyi etkilemek, kendilerini projeye ikna etmektir. Okunaklı, şık ve etkileyici sunumlar beklenmektedir.

Görselleştirme işi; perspektif, kesit, görünüş çizimleri gibi birçok metodla yapılabilir. Ancak plan sunumları diğer mimari sunumlardan bir noktada farklılaşırlar. Özellikle iç mekanlarda, çizimler (haliyle) gerçek hayatta hiç bir zaman göremeyeceğimiz bir bakış açısından çizilir. Bu vesileyle harika gerçekçilikte yaptığımız bir çizim, "fotorealizm" konusunda çok başarılı olmasına rağmen sunum kalitesi açısından son derece tatsız kalabilir. Modelleme programlarından alınmış iç mekan planlarındaki tatsızlık da bundan kaynaklanmaktadır. (Sketch-up 'ı bu önermenin dışında tutuyorum)

Bu nedenle genellikle plan şemaları bir grafik tasarım çalışması edasıyla yapılır. Örneğin duvarları kıpkırmızı, mobilyaları "wireframe" (telçerçeve) metoduyla çizebiliriz. (Bkz. Resim 02, Resim 03) Mekanların üzerine isimlerini yazabilir veya ortak kullanım mekanlarını çeşitli dokulama yöntemleriyle diğerlerinden ayırabiliriz.

Resim 02

Resim 03

Ancak vaziyet planlarında durum tam olarak bu şekilde değildir. Yine iç mekan planlarında olduğu gibi stilistik çalışmalar yapılabileceği gibi gerçekçi sunumlar da etkileyici durabilmektedir.

Çünkü sokaklarda dolaşırken veya yüksek yerlerden çevreye bakarken, küçüklü büyüklü birçok yapıyı bu açıdan gözlemlemiş olabiliriz. Fotorealistik bir vaziyet planı çalışması gerçekten etkileyici sonuçlar çıkarabilir. (Bkz. Resim 04)

Bu tip mimari plan sunumlarını ilerilere götüren bazı önemli ilkeler vardır. Bunları bilerek ve gerekli mesai'yi bu işe ayırarak plan şemalarımızı Photoshop programı ile etkileyici bir hale getirebiliriz.

İngilizcede shade ve shadow denen iki kavram var. İkisinin de
Türkçe karşılığı "gölge" olarak geçtiği için İngilizcesinin üzerinden gitmek durumunda kalacağım.

Shade; bir yüzeyin ışığın geliş yönüne bağlı olarak renginin kararması durumudur. Belki Türkçe karşılığını "karartı" olarak düşünebiliriz.  Shadow ise; bir objenin bir başka obje veya zemin üzerine düşürdüğü, bildiğimiz, gölgedir.

Plan şemalarında daha çok "shadow" tipi gölgelendirmeler yapılır. Yapılar veya objelerin karartısı, zemin düzlemi üzerine düşürülür ve bu gölge, yapının yüksekliği ve zemin kotları konusunda, kişiye çok önemli bilgiler verir. Aynı zamanda gölgenin karartısı,  yapının saydamlığı; gölgenin eğimi ise, yapının eğimi konusunda detaylar verebilmektedir. 

Gölgelerin iyi kullanımı, tek bir düzlemde üç boyutu ifade etmek için harika bir fırsattır. Bunun için belki antremanlar yapmanız, gölgeleri incelemeniz veya 3. boyut algınız iyiyse, sadece ekran başında birazcık düşünmeniz yeterlidir.

Örneğin da "Campus entrance" yazılı yerdeki merdivenleri inceleyelim. (Bkz. Resim 04) Merdivenin hangi yöne doğru yükseldiği çok kolay bir şekilde algılanmakta. Bu kolay algıdaki en büyük etken üzerindeki kırmızı çizgiler değil, üst kısımındaki çok ince koyu gölgelerdir. Gölgelerin iyi ve akıllı kullanımı sunumlarınızı, hiç hayal edemeyeceğiniz yerlere taşıyabilir.

Resim 04

"Shadow" kotlar konusunda bilgi verirken "Shade" ise plandaki düzlemlerin eğimi konusunda önemli bilgiler vermektedir. Örneğin yine "Resim 05" deki merdivenin yanındaki rampaya dikkat edin.  Koyu bir gri ile başlıyor, ve 2 ton açılarak devam ediyor.  Bu da, rampadaki eğimin nerelerde başlayıp nerelerde bittiği konusunda net bilgiler veriyor.

Resim 05

Bu tip mimari plan sunumlarının en önemli parçası olan gölgelerden sonra, dokular, detaylar ve renk uyumu gelir. Bir sunum hazırlarken o sunumun kendi başına bir tasarım olduğunu unutmamalıyız.

Önümüzdeki aylarda gölgeler ve diğer sunum elemanları konusunda daha detaylı bilgiler sunacağım. Bu sayfalardaki projelerle ilgili detaylı bilgilere http://www.taskisla.net/set/arc_00.html adresinden ulaşabilirsiniz.

Herkese iyi çalışmalar;