Fakültemizde her geçen gün teknoloji kullanımı ve bağlantılı olarak notebook sayısı hızla artıyor. Artık, atölyelerde kalemle çizim yapanların yerini, mouse sallayıp ışık saçanlar alıyor. Fakültemizde 7 kişiden biri notebook bilgisayara sahip dersek yanlış olmaz.

Bir tasarımcı için notebook, büyük kolaylık ve performans artırımı sağlar. Peki fakültemizde notebook sahibi olmanın getireceği kolaylıklar ne olabilir ?

Bunun yanında notebook sahibi olmanın daha insancıl getirileri de vardır.

Notebook bilgisayar'ın sizden götürecekleri de vardır elbette. Örneğin yeni bir notebook en az 2 milyarınızı götürür. Bunun karşılığında belinize sızı, kolunuza kas, kendinize gasp veya soygun potansiyeli ekler (tecrübeyle sabittir). Peki notebook ile desktop arasındaki ~600 $'lık fiyat farkı tüm bunlara değer mi?..

Kesinlikle...

Bir tasarımcı için, notebook bilgisayardan beklenen performans kriterleri, standart bir kullanıcının ihtiyaçlarından oldukça farklıdır. O nedenle belirtmek gerekir ki; mağazalarda, bize bir an önce notebook satmak isteyen kasiyerlerin söylediklerine, körü körüne inanmamamız gerekiyor.

Standart bir kullanıcı için; hafiflik, uzun ömürlü pil, pratiklik en öncelikli beklentiler olurken, tasarımcı için ekran çözünürlüğü, lcd kalitesi, ram ve işlemci performansı çok kritiktir. 300 gram az taşıyayım diye, 40 dakikalık bir render'a 1 saat ayırmamak gerekir.

Bir notebook'un hız performansını öncelikle belirleyen kısmı, işlemcisidir. Bu konunun detaylarına inmeden; kullanılan bazı terimleri ve kapsamlarını inceleyelim.

Pentium 'u çoğumuz zaten biliyoruz.

Centrino; Intel'in son yıllarda piyasaya sürdüğü bir mobil işlemci çeşididir. Aslında bir tek işlemci çeşidi dersek hata yapmış oluruz. Centino bütün bir mobil teknolojidir. İçerisinde anakart ve diğer hardware yerleşim standartlarını da barındırır. Pentium'dan farklı olarak çok hafif, çok ince, uzun pil ömürlü, az ısınan bir işlemcidir. Bu önemli özelliklerin yanında wireless internet, Centrino bilgisayarlarda dahilidir.

Centrinolarla ilgili en çok merak edilen konu, pentiumla performans karşılaştırmasıdır. Birçok kişi iki işlemcinin, Ghz değerlerinin aynı standartlarda olup olmadığını merak eder. Çünkü Centrino çok yeni bir teknoloji olmasına rağmen, şu anda piyasadaki (Türkiye) en hızlı modeli 2.2 Ghz olmasına rağmen, pentium'lar, uygun fiyatlara 3.2 Ghz'ye kadar çıkabilmektedir.

Evet, bu iki hız birimi aynı standartlardadır. Ancak genellikle; centrino'ların önbelleği, pentiumlardan oldukça fazladır. Bu da çalışma performansını direkt etkilemektedir. Bu sayede artık hızlı bir centrino tasarımcı işlemlerinde 3.2'lik bir pentium ile çok yakın performans gösterebilmektedir.

Bunun yanında centrino bilgisayarlar daha stabildir. Genellikle bu bilgisayarlarda yerleşim avantajlarından dolayı, bluetooth veya sd kart yuvası gibi ek birimler standarttır.

Amd ve Celeron; yine pentium'a alternatif işlemcilerdir. Celeron intel'in ürünüdür ancak birçok işlemde pentiumla karşılaştırılamayacak kadar kötü bir performans sergilemektedir. Genellikle, Ms Office'den başka program kullanmayan büro kullanıcılarına yöneliktir. Amd ise, celeron gibi bir intel ürünü değildir. Aksine intel'in rakip firmasıdır ve pentium ile aynı kulvarda yarışmaktadır. Performans açısından pentiumdan ciddi bir farkı yoktur (aynı Ghz değerlerinde) ancak pil ve bir miktar ısınma problemi vardır. (çalınan notebook'um AMD idi, tecrübeyle sabittir.)

Şu günlerde yeni bir notebook alıp da centrino almayanları dövüyorlar.

Ancak;

Notebook alırken, herkesin dikkat etmediği bazı noktalara önem vermeliyiz.

Ekran çözünürlüğü, bir tasarımcı için çok önemli bir kriterdir. 1024*768 veya 1280*768 (wide-screen) değerleri genellikle yetersiz çözünürlüklerdir. Ve maalesef, piyasadaki centrino bilgisayarların birçoğu bu çözünürlük değerlerindedir. Eğer imkanınız varsa, en az 1280*1024 çözünürlüğe çıkabilen bir notebook alınız.

Bir tasarımcı için ekran kartının harici olması önemlidir. Bu durum modelleme ve grafik tasarım programlarında ciddi bir performans farkı yaşamanıza sebep olur. Piyasadaki birçok notebook'da ekran kartı, bilgisayarın mevcut ram'inden paylaşımlıdır. Eğer katalog'da ekran kartı karşılığında "max. 64 mb" gibi bir ibare varsa, bu paylaşımlı anlamına gelir. Detaylar için lütfen notebook'u satan firmayla görüşün.

Bir tasarımcının kullanacağı bilgisayardaki ram miktarı, minimum 512 olmalıdır. Ancak bu durum, satın alma aşamasında çok kritik ve geri dönüşsüz değildir. Şu sıralar 160 YTL civarında bir parayla, 256 ramlik notebook'u, 768 ram'e çıkarabilirsiniz.

Eğer cep telefonunuzun özelliklerini doruklarında ve bilgisayarınızla senkron kullanıyorsanız, bluetooth özelliği notebook'unuz için bir vazgeçilmezdir. Aslında bu tip bir cep telefonunuz olmasa bile, her türlü veri transferi için bluetooth büyük bir kolaylıktır. Ancak yaklaşık 40-50 YTL lik bir yatırımla, bilgisayarınıza harici bir bluetooth takabilirsiniz. Wireless kartları da aynı şekilde düşük maliyetlere notebook'a adapte edilebilir.

Notebook'un tipi de tabiki önemlidir. Yakışıklı bir notebook insanı mutlu eder. (benimkini frescoda gören biri "oha, hayatımda bu kadar kalın notebook görmedim" demişti.) Gelelim merak edilen diğer birkaç sorunun cevabına;

Apple notebook alınır mı?
Mimarlık mesleği için Apple notebook veya apple bilgisayar almak tutarlı değildir. Henüz Autocad programı bile bu platformlarda piyasaya sürülmemişken, sırf şık görünüyor diye çuval dolusu parayı heba etmemek gerekir.

Marka, notebookda ne değiştirir?
Üst model bir sony bilgisayarı alın. Bir de, örneğin, casper bilgisayarı. Yan yana koyun. Monitörlerindeki ışıktan bile kalite farkını hissedeceksinizdir. Markayla adaptörler büyüklüğü ve ağırlığı bile çok değişkendir.

Teknik servis konusu da markayla direkt bağlantılıdır. En basitinden HP teknik servisini aradığınızda konuşmalar kayda alınır. Hakkınızı sonuna kadar arayabilir, gerekirse elinizde belgelerle HP uluslar arası merkeze başvurabilirsiniz. (3 ay kullandıktan sonra HP bilgisayarın üzerine oturup lcd monitörünü ezdikten sonra, notebook'u yenisiyle değiştirtmiştim. Biraz sancılı olmuştu ama başarmıştım. Adiyim.) Henüz dell ve HP dışında teknik servislerle muhatap olmadım ama bunların da markayla bağlantılı olduğunu unutmayalım.

Yurtdışında notebook'lar daha ucuz. Çıkmışken almalı mıyız?
Uluslararası garantisi varsa olabilir. Türkiye'deki yetkili servisi aranıp bilgi alınmalı. Ama sipariş vererek bu işlemi yapacaksanız dikkatli olun. Gümrükte çok ciddi sorunlar çıkması muhtemeldir. Türkiyedeki fiyat farkından daha fazlasını gümrük masraflarına (!) vermek zorunda kalmamak lazım.

Notebook'da dikkat etmemiz gereken ve genelde bilinmeyen diğer özellikler:

Şimdi yazacağım özellikler notebook almak için kritik nitelikler değildir ama, iki ürün arasında kararsız kalındığında bu özellikleriyle iyi karşılaştırma yapılabilir.

Eğer bu konuda başka bilgilere ihtiyacınız varsa mail yoluyla bana ulaşabilirsiniz.